منظور از سابقه تولیدات لوازم ورزشی در ایران یعنی تولیدات لوازم ورزشی به شکل امروزی و برای رشته های مطرح در مسابقات شناخته شده قرن بیستم می باشد. و گرنه ورزشهای باستانی مانند چوگان، سوارکاری و تیر اندازی و پهلوانی در ایران متداول بوده و بطور حتم لوازم مربوطه نیز تولید می گردیدند.

سابقه تولیدات لوازم ورزشی در ایران به سالهای 1320 و بعد از آن باز می گردد ولی نقطه عطف آن پس از پیروزی انقلاب اسلامی می باشد. زیرا واردات انواع لوازم ورزشی به غیر از پوشاک (لباس، کفش، کلاه ) کاملا از پرداخت و سود بازرگانی معاف بود، پس از انقلاب اسلامی و وضع تعرفه گمرکی جهت تمامی کالاهای ورزشی وارداتی انگیزه ای بمنظور تولید این اقلام بوجود آمد و اینک پس از گذشت دو دهه بعضا لوازم ورزشی تولیدی با استانداردهای جهانی کاملا مطابق بوده و به کشورهای دیگر صادر می گردد. اینک مختصری از پیدایش صنایع ورزشی کشور به ترتیب سابقه تولید آن به آگاهی می رساند:

1 - پوشاک ورزشی شامل لباسگرم، پیراهن و شورت، جوراب، کفش و دوبنده کشتی و غیره از اوایل سال 1320 در کشور تولید می گردید. اولین تولید کنندگان لباسگرم آقای مبلغ حسینی ( تولیدی اقتصاد )، تولیدی ماراتن، آقای اله وردیخانی و بعدها در دهه 40 و 50 آقایان تابان و نوائی و امینی می باشند.

اولین تولید کنندگان جوراب ورزشی در دهه 30 آقایان ندافی، اسماعیل زاده و سید مجتبی حسینی بوده اند. اولین تولید کنندگان کفش های ورزشی در اوایل دهه 30 کفاشی خوشبخت تبریز، آقای حمید مینائی، صمد بابائی، علیپور، رهبر، گاندی و خوشبخت اصفهان بوده اند.

اولین تولید کنندگان پیراهن و شورتهای ورزشی در دهه 30 تولیدی نوبهار، آقای قاسمی، بافندگی فرشته و آقایان سدیفی، نارنجی و عبداله اناری بوده اند.

2 - سازه های فلزی ورزشی شامل دستگاههای بدنسازی ( هالتر و دمبل ) و پنج پرس، پایه های والیبال و بسکتبال و... می باشند.

سابقه تولید انواع پایه های والیبال و بسکتبال و دروازه های فوتبال و هندبال و حلقه بسکتبال به اوایل دهه 1330 باز می گردد که این کار توسط شرکت مربیان ورزشی به مدیریت آقای طباطبائی و سکاکی و پس از آن جمال قائم مقامی انجام می گردید. در آن زمان کارگاه آنان در ورزشگاه امجدیه استقرار یافته بود و پس از آنها برادران چوپانی از اولین تولید کنندگان اینگونه لوازم بوده اند.

وزنه های چدنی ورزشی از اوایل دهه 20 توسط گارگاه موریس ( فولادی ) و پس از آن توسط شرکت مربیان ورزشی تولید می گردید.

3 - توپهای ورزشی ( علی الخصوص فوتبال ) به شکل دست دوز که در یک طرف آن با بندهای چرمی دهانه قرار گرفتن بلیدر و والو مربوطه ( محل بادزدن توپ ) بسته و لوله والو زیر آن قرار می گرفت برای اولین بار در ایران در سده اصفهان ( خمینی شهر ) در اوایل دهه 20 توسط برادران صرامی تولید می گردید و پس از آنها آقای خوشبخت در اصفهان و صمیمی در تهران از توزیع کنندگان این نوع توپها بودند.

4 - تولیدات چوبی ورزشی شامل میزهای بیلیارد، تنیس روی میز، فوتبال دستی، میز شطرنج و تخته هالتر و تخته بسکت به تفکیک بشرح زیر می باشند:

سابقه تولید میزهای بیلیارد در ایران به دهه 20 باز می گردد که توسط آقای گریگور دوزیان و در سطحی بسیار عالی ساخته و تولید می گردیدند که در حال حاضر چنانچه کسی از تولیدات آنان در اختیار داشته باشد در نوع خود در جهان منحصر بفرد است چون تا قبل از انقلاب با دقت بسیار زیادی از نظر نوع چوب و پارچه و سنگ و با مهارت در خور توجه تولید می گردیدند.

در زمینه تولید میزهای تنیس روی میز و سایر تولیدات چوبی ورزشی آقایان فیروز عمرانی و عبادی از اولین تولید کنندگان اینگونه وسایل به شمار می روند.

5 - تشک های ورزشی شامل تشک های کشتی و ژیمناستیک که در اوایل دهه 30 در ایران بسیار متداول بود. لازم به ذکر است این نوع تشک ها از رویه ای از جنس برزنت یا مشابه آن دوخته می شد و داخل آنها از کرک قالی و پتو پر می گردید جهت انجام مسابقات کشتی تعدادی از این تشک ها را در کنار هم چیده و روی آن را با پارچه برزنت می پوشاندند که از زیر با طناب مهار می گردید. مرحوم آقای هدیه لو جزء اولین تولید کنندگان این نوع تشک در ایران می باشند.

6 - ساک ها و کوله های ورزشی از اوایل دهه 30 در کشور تولید می گردید که مرحوم صادقی جزء اولین تولید کنندگان ساک و همچنین کوله پشتی در شهر های تبریز، همدان، اصفهان و تهران تولید می شدند.

این اطلاعات از طریق دوستانی از پیشکسوتان ورزش نقل گردیده و چنانچه دوستان با اطلاعات تکمیلی خود در این زمینه ما را یاری فرمایند استقبال خواهیم نمود.